މުޖުތަމަޢު ބިނާކުރުމުގައި މުދައްރިސުން: ޤައުމީ ތަރައްޤީގެ މައިބަދަ

އިންސާނިއްޔަތުގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، މުޖުތަމަޢެއްގެ ވިސްނުމާއި ސުލޫކު ބައްޓަންކުރުމުގައި އެންމެ ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރާ ބަޔަކީ މުދައްރިސުންނެވެ.

މުދައްރިސުންނަކީ، ހަމައެކަނި ފޮތްތަކުގައި ހުންނަ ފިލާވަޅުތައް އުނގަންނައިދޭ ބައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޖީލުތައް ބައްޓަންކޮށް، އިންސާނީ އަޚުލާޤާއި ސުލޫކުގެ ހެޔޮ މަގަށް ދަރިވަރުންނަށް މަގުދައްކައިދޭ އަލިކަމެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ އަނދިރިކަން ފިލުވައި، ދަރިވަރުންގެ ފިކުރީ އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކޮށްދިނުމުގައި މުދައްރިސުން އަދާކުރަނީ އަގުނުކުރެވޭ ފަދަ މަތިވެރި ދައުރެކެވެ. ޤައުމުގެ ތަރައްޤީގެ މައިބަދައެވެ.

ޤައުމެއްގެ އާރޯކަމާއި އުޖާލާ މުސްތަޤުބަލު ބިނާވަނީ، އެ ޤައުމެއްގެ ދަރިންނަށް ދެވޭ ތަޢުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތުގެ މައްޗަށެވެ. ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެ ހުނަރާއި ޤާބިލުކަން ދެނެގަނެ، އެ ކުއްޖެއްގެ ތަޞައްވުރު ރޫޙާނީގޮތުންނާއި ފިކުރީގޮތުން ފުޅާކޮށްދެނީ މުދައްރިސުންގެ ނުހަނު ބުރަ މަސައްކަތުންނެވެ. އެއީ، އިންސާނީ ދަރިފަސްކޮޅު އާރާސްތުކުރާ ނުވަތަ ބައްޓަންކުރާ އިންޖިނޭރުންނެވެ.

މުދައްރިސެއްގެ ޒިންމާއަކީ، ވަރަށް ބޮޑު އަދި އެހާމެ ނާޒުކު ޒިންމާއެކެވެ. ކުލާސްރޫމުގެ ތެރޭގައި މުދައްރިސު ބުނެލާ އެންމެ ބަހަކުން ނުވަތަ ކުރާ އެންމެ އަމަލަކުން ކުއްޖެއްގެ މުޅި ހަޔާތް އެކީ ބަދަލުވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. ދަރިވަރުންގެ ހިތްތަކުގައި އުއްމީދު އާލާކުރުމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު އާލާކޮށްދިނުމަކީ މުދައްރިސުންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ އެންމެ އިސް އެއްވާޖިބެވެ.

މިސާލަކަށް ބަލާއިރު، ދުނިޔެ ދުށް އެންމެ މަޝްހޫރު އެއް ސައިންސްވެރިޔާ އަލްބަރޓް އައިންސްޓައިންއަކީ، ތަޢުލީމީގޮތުން ކުރިއަށް ނުދެވޭނެ ކުއްޖެއްކަމަށް އޭނާ ކުޑައިރު ގިނަ ބަޔަކު ދެކުނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ހިތުގައި ސައިންސަށް އޮތް ޝައުޤުވެރިކަން ދެނެގަނެ، އެކަމަށް ހިތްވަރުދީ މަގުދައްކައިދިން މުދައްރިސެއްގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ފިކުރު މުޅިން ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. އެ މުދައްރިސް ދިން ހިތްވަރާއެކު އައިންސްޓައިން ވީ، މުޅި ދުނިޔޭގެ ސައިންސާއި، ފިޒިކްސްގެ ތާރީޚު ބަދަލުކޮށްލި ތޫނުފިލި ޢިލްމުވެރިޔަކަށެވެ.

އިސްލާމްދީނުގައިވެސް މުދައްރިސުންނާއި ޢިލްމުވެރިންނަށް ދީފައިވަނީ، ނުހަނު މަތިވެރި މަޤާމެކެވެ. އިސްލާމީ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، އިސްލާމީ އުއްމަތް ދުށް އެންމެ މާތް އަދި އެންމެ ކާމިޔާބު މުދައްރިސަކީ، މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީންނަށް އުނގަންނައިދެއްވީ ނުހަނު އޯގާތެރިކަމާއި، ކެތްތެރިކަމާއި އަދި ޙިކުމަތްތެރިކަމާއެކުގައެވެ. ތަޢުލީމު ދެއްވުމުގައި އެކަލޭގެފާނު ގެންގުޅުއްވި މަތިވެރި އަޚުލާޤާއި، އުޞޫލުތަކުގެ ސަބަބުން ޢަރަބި ކަރައިގެ ޖާހިލިއްޔަ މުޖުތަމަޢު ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ، މުޅި ދުނިޔޭގެ އެކި ކޮޅުކޮޅަށް ޢިލްމީ އަދި ތަހުޒީބީ އަލިކަން ފަތުރާލި މަތިވެރި ޖީލަކަށެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރުވެސް، ރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމީ ޙަޔާތާއި އިޖުތިމާޢީ ވިސްނުން ބަދަލުކޮށްދިނުމުގައި މުދައްރިސުންގެ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑެވެ. އޭގެ އެއް މިސާލަކީ އަލްއުސްތާޛު މުޙައްމަދު ޖަމީލު ދީދީ ފަދަ އިސް އަދީބުންނާއި މުދައްރިސުންނެވެ. އެބޭފުޅުން ކެތްތެރިކަމާއެކު ދިވެހި ދަރިވަރުންގެ ހިތްތަކުގައި ޢިލްމަށް އޮތް ލޯބި އިތުރުކޮށްދެއްވައި، އަދަބިއްޔާތާއި ދީނީ ޢިލްމު އުނގަންނައިދެއްވީ ވަސީލަތްތައް މަދު ދަތި ދުވަސްވަރެއްގައެވެ. އެ މުދައްރިސުންގެ އިޚްލާޞްތެރި މަސައްކަތުން އުފެދުނު ދަރިންނަކީ، މިއަދު މިދެކޭ ޒަމާނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބިންގާ އެޅި ޤައުމީ ޚިދުމަތްތެރިންނެވެ.

ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ބައިނަލްއަޤްވާމީގޮތުން ފާހަގަކުރާ މުދައްރިސުންގެ ދުވަހަކީ، މި މާތް ޚިދުމަތްތެރިންގެ އަގުވަޒަންކޮށް އެބޭފުޅުންނަށް ޝުކުރު އަދާކުރުމަށް ލިބޭ ވަރަށް ޚާއްޞަ ފުރުޞަތެކެވެ. މުދައްރިސުންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމުގެ ހަޤީޤީ މަޤުޞަދަކީ، ހަމައެކަނި އުފާފާޅުކުރުމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، މުދައްރިސުން ކުރައްވާ މަތިވެރި ޤުރުބާނީ ހަނދާންކޮށް، އެބޭފުޅުންގެ އިރުޝާދުތަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ޢަޒުމް އައު ކުރުމެވެ. މުދައްރިސުންގެ ދުވަހު އެބޭފުޅުންނަށް ދޭ ކުޑަކުޑަ ހަދިޔާއަކުން ނުވަތަ ބުނެލާ ހެޔޮ ބަހަކުންވެސް އެބޭފުޅުންގެ ހިތްތަކަށް ބޮޑު އުފަލެއް ލިބި، އިތުރަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ ރޫޚު އާލާވެގެންދާނެއެވެ.

މުދައްރިސުންނަކީ އެބޭފުޅުންގެ އަމިއްލަ އަރާމާއި އުފާތައް ޤުރުބާންކޮށް، ދަރިވަރުންގެ މުސްތަޤުބަލަށްޓަކައި ދެގޮތެއްނުވެ މަސައްކަތްކުރާ މާތް ބައެކެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުލާސްރޫމުގައި ކެތްތެރިކަން އިމްތިޙާނުކުރެވޭ ހިނދުވެސް، އޯގާތެރިކަމާއި ކެތްތެރިކަމާއެކު ޢިލްމު ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ، އާދައިގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެބޭފުޅުން ކުރައްވާ މި ނުހަނު ބުރަ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން، މުދައްރިސުންނަށް މުޖުތަމަޢުގައި ދެވިފައިވާ ޤަދަރާއި އިޙުތިރާމަކީ އެހެން އެއްވެސް ފަންނަކަށް ދެވިފައިނުވާފަދަ މަތިވެރި އިޙުތިރާމެކެވެ.

މުދައްރިސުންނަށް އިޙުތިރާމްކުރުމަކީ ކޮންމެ ދަރިވަރެއްގެ އަދި ކޮންމެ ބެލެނިވެރިއެއްގެ އިޚްލާޞްތެރި ވާޖިބެކެވެ. ކުލާސްރޫމުގެ ތެރޭގައާއި ކުލާސްރޫމުން ބޭރުގައިވެސް މުދައްރިސުންގެ ބަސްއަހައި، އެބޭފުޅުންގެ އިރުޝާދުތަކަށް ބޯލެނބުމަކީ، ދަރިވަރެއްގެ އެންމެ މުހިންމުއެއް ސިފައެވެ. މުދައްރިސުންނަށް އަދަބުވެރިވުމާއި، އެބޭފުޅުންގެ އަގުވަޒަންކޮށް ހެޔޮބަހުން މުޢާމަލާތް ކުރުމަކީ އުނގެނޭ ޢިލްމުގައިވެސް ބަރަކާތްލައްވާނެ މުހިންމު ސަބަބެކެވެ. މާތް އަޅުކަމެކެވެ.

މުދައްރިސުންނަކީ މުޖުތަމަޢުގައި އުޅޭނެ ރަނގަޅު މީހުންނާއި، އަޚުލާޤީގޮތުން މަތިވެރި ސިފަތަކުން ދީލަތިވެގެންވާ ފަރުދުން އުފެއްދުމުގެ އަސްލެވެ. ހެޔޮބަސް ބުނުމާއި، އެހެން މީހުންނަށް އިޙުތިރާމްކުރުމާއި، ސިދާ މަގުގައި ސާބިތުވެ ތިބުމުގެ އާދައަށް ދަރިވަރުން އަހުލުވެރިކުރުވަނީ މުދައްރިސުން ދައްކާ ނަމޫނާއިންނެވެ. މުދައްރިސުން ދޭ ތަރުބިއްޔަތަކީ، ދަރިވަރުންގެ މުޅި ޢުމުރަށް އެމީހުންގެ ސުލޫކު ބައްޓަންކޮށްދޭ ދާއިމީ އައްޑަނައެކެވެ.

މުދައްރިސުންނަށް ހައްޤު އިޙުތިރާމާއި ޤަދަރު ދިނުމަކީ މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ މައްޗަށް އޮތް ލާޒިމު ކަމެކެވެ. މުދައްރިސުންގެ ޤަދަރު އުފުލައި، އެބޭފުޅުންގެ އަގު ވަޒަންކުރާ މުޖުތަމަޢަކީ، އެއްވެސް އިރެއްގައި ނިކަމެތިވެގެންދާނެ މުޖުތަމަޢެއް ނޫނެވެ. މުދައްރިސުން ކުރައްވާ މަތިވެރި މަސައްކަތުގެ އަގުވަޒަންކޮށް، އެ ބުރަ ޒިންމާ އަދާކުރުމުގައި އެހީތެރިވެދިނުމަކީ، މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ މުސްތަޤުބަލު އުޖާލާކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވޭނެ އެންމެ މުހިންމު އެއް އިންވެސްޓްމަންޓެވެ.